ابراهيم عاملي ( موثق )
22
تفسير عاملي ( فارسي )
و خانه آسايش جاودان براى ايشان به پيشگاه پروردگارشان باشد كه بپاداش آنچه مىكردند او دوست ايشان بود . سخن مفسّرين : « فَمَنْ يُرِدِ اللَّه أَنْ يَهْدِيَه يَشْرَحْ صَدْرَه » 126 طبرى : مردى بود كه ابو جعفرش ميگفتند و در مداين جاى داشت ، گفت : از پيغمبر معنى اين جمله را پرسيدند ، فرمود : خداوند نورى بدل مىافكند كه آن را گشاده و روشن مىكند ، پرسيدند : نشانه ى آن چى است ؟ فرمود : « الانابة الى دار الخلود و التجافي عن دار الغرور و الاستعداد للموت قبل الموت » يعنى توبه و روى دل بعالم ديگر بردن و از عالم مادى كناره كردن و پيش از مرگ خود را آماده كردن . مجمع : يعنى آن را كه خدا راهنمائى كند بسوى بهشت و مزد عمل ، عزم ثابت به او عنايت مىكند و موجبات تمسّك با سلامش را تقويت مىنمايد ، وسوسه ى شيطان را در دل او راه نميدهد ، البتّه اين عنايتها در برابر پذيرش هدايت خداوندى است مانند اين آيه « وَالَّذِينَ اهْتَدَوْا زادَهُمْ هُدىً » . كشف نوشته : نشان اين شرح آن است كه بنده را سه نور بسه وقت در دل افكنند : نور عقل در بدايت و نور علم در وساطت و نور عرفان در نهايت ، آنگه به مجموع اين انوار مشكلها او را حلّ شود و غيبها بعضى از ديدن گيرد ، مصطفى گفت « اتّقوا فراسة المؤمن فانّه ينظر بنور اللَّه » بنور بدايت عيب خود بداند ، بنور وساطت زيان خود بشناسد بنور نهايت نابود خود دريابد ، بنور بدايت از شرك برهد ، بنور وساطت بخلاف برهد ، بنور نهايت از خود برهد : بيزار شو از خود كه زيان تو توئى كم گو ز ستاره كآسمان تو توئى « وَمَنْ يُرِدْ أَنْ يُضِلَّه يَجْعَلْ صَدْرَه ضَيِّقاً حَرَجاً » 126 طبرى : ابن عبّاس گفته است : يعنى دين اسلام بر او تنگ مىشود با اينكه در آيت ديگر است « ما جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ » دين اسلام بر گشايش است و تنگى و مضيقه در آن نيست ، مجاهد گفته است : يعنى شاكّ و دو دل مىشود ، عصاء خراسانى گفته است : يعنى منفذ و راه بسوى خير در دل او نيست ، ابن جريج گفته است : يعنى لا إله الَّا اللَّه در سينه ى او راه ندارد و نميتواند داخل آن بشود .